Bài 43:
GIỚI THIỆU CHUNG HỆ THẦN KINH

I. MỤC TIÊU
1. Kiến thức:
- Trình bày được cấu tạo và chức năng của nơron, đồng thời xác định rõ nơron là đơn vị cấu tạo cơ bản của hệ thần kinh.
- Phân biệt được các thành phần cấu tạo của hệ thần kinh.
- Phân biệt được chức năng của hệ thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng.
2. Kỹ năng:
- Phát triển kỹ năng quan sát và phân tích kênh hình.
- Kỹ năng hoạt động nhóm.

II. ĐỒ DÙNG DẠY HỌC
- Tranh phóng to hình 43.1 và 43.2.

III. HOẠT ĐỘNG DẠY - HỌC
Mở bài: Hệ thần kinh thường xuyên tiếp nhận kích thích và phản ứng lại các kích thích đó bằng sự điều khiển, điều hòa và phối hợp hoạt động các nhóm cơ quan, hệ cơ quan giúp cơ thể luôn thích nghi với môi trường – Hệ thần kinh có cấu tạo như thế nào để thực hiện các chức năng đó?
Hoạt động 1
NƠRON - ĐƠN VỊ CẤU TẠO CỦA HỆ THẦN KINH
Mục tiêu: Mô tả được cấu tạo của một nơron điển hình và chức năng của nơron.
Hoạt động dạy
Hoạt động học
Nội dung

- GV yêu cầu HS dựa vào hình 43.1 và kiến thức đã học, hoàn thành bài tập mục
(.
+ Mô tả cấu tạo một nơron?
+ Nêu chức năng của nơron?
- GV yêu cầu HS tự rút ra kết luận.






- GV gọi một vài HS trình bày cấu tạo của nơron trên tranh.
- HS quan sát kỹ hình, nhớ lại kiến thức ( tự hoàn thành bài tập vào vở.
- Một vài HS đọc kết quả, lớp bổ sung hoàn chỉnh kiến thức.



- Cấu tạo của nơron.
+ Thân: Chứa nhân.
+ Các sợi nhánh: ở quanh thân.
+ Một sợi trục: thường có bao miêlin, tận cùng có cúc xi-náp.
+ Thân và sợi nhánh ( chất xám.
+ Sợi trục: chất trắng; dây thần kinh.
- Chức năng của nơron.
+ Cảm ứng
+ Dẫn truyền xung thần kinh.


Hoạt động 2
CÁC BỘ PHẬN CỦA HỆ THẦN KINH
Mục tiêu: Hiểu được các cách phân chia hệ thần kinh theo cấu tạo và theo chức năng.

Hoạt động dạy
Hoạt động học
Nội dung

- GV thông báo có nhiều cách phân chia các bộ phận của hệ thần kinh, giới thiệu 2 cách phân chia:
+ Theo cấu tạo.
+ Theo chức năng.
- GV yêu cầu HS quan sát hình 43.2, đọc kỹ bài tập ( lựa chọn từ, cụm từ điền vào chỗ trống.

- GV chính xác hoá kiến thức các từ cần điền: 1. Não; 2. Tủy sống; 3. Bó sợi cảm giác; 4. Bó sợi vận động.
- GV yêu cầu HS nghiên cứu SGK nắm được sự phân chia hệ thần kinh dựa vào chức năng.
- GV yêu cầu HS trả lời câu hỏi: Phân biệt chức năng hệ thần kinh vận động và hệ thần kinh sinh dưỡng?






- HS quan sát kỹ hình thảo luận hoàn chỉnh bài tập điền từ.
- Đại diện nhóm đọc kết quả, các nhóm khác bổ sung.
- Một HS đọc lại trước lớp thông tin đã hoàn chỉnh.


- HS tự đọc thông tin thu thập kiến thức.


- HS tự nêu được sự khác nhau về chức năng của 2 hệ.






Cấu tạo


Kết luận:
- Như bài tập đã hoàn chỉnh




b. Chức năng



- Hệ thần kinh vận động.
+ Điều khiển sự hoạt động của cơ vân.
+ Là hoạt động có ý thức.
- Hệ thần kinh sinh dưỡng.
+ Điều hoà các cơ quan sinh dưỡng và cơ quan sinh sản.
+ Là hoạt động không có ý thức.


Kết luận chung: HS đọc kết luận SGK.

IV. KIỂM TRA - ĐÁNH GIÁ
1. Hoàn thành sơ đồ sau: ..............
..............
Tủy sống
Hệ thần kinh .............
Bộ phận ngoại biên
Hạch thần kinh

2. Trình bày cấu tạo và chức năng của nơron.

V. DẶN DÒ
- Học bài theo câu hỏi SGK.
- Đọc mục “Em có biết?”.
- Chuẩn bị thực hành: theo nhóm:
HS: Ếch (nhái, cóc) 1 con
Bông thấm nước, khăn lau.
GV: Bộ đồ mổ, giá treo